Czeremcha pospolita 150-200 C10

Opis:

Drzewo liściaste o wzniesionym, kolumnowym do rozłożystego pokroju, dorastające zwykle do 6–12 m. Liście jajowato-eliptyczne, piłkowane, jesienią żółknące. Charakterystyczne białe, silnie pachnące kwiatostany w postaci gron rozwijające się wiosną (IV–V...

Charakterystyka:

Czeremcha pospolita (Prunus padus L.) to gatunek drzewa z rodziny różowatych (Rosaceae), występujący naturalnie w Europie Środkowej i Północnej oraz w części Azji. Dorasta zwykle do 6–12 m wysokości (sporadycznie do 15 m), ma korę ciemnobrązową, gładką u młodszych osobników, z wiekiem spękaną. Korona może być wąsko kolumnowa lub szerzej stożkowata do rozłożystej, w zależności od warunków i formy wzrostu. Liście są pojedyncze, całokrawędziste z ostrymi ząbkami, o długości 4–9 cm, ciemnozielone, jesienią żółknące. Kwiaty białe, drobne, zebrane w gęste, wzniesione grona (2–10 cm długości), bardzo intensywnie pachnące; kwitnienie przypada na wiosnę, zwykle w IV–V. Owoce to kuliste pestkowce (średnica ok. 5–8 mm), początkowo czerwone, później czarne lub ciemnogranatowe, dojrzewają w lecie (VII–VIII) i są chętnie zjadane przez ptaki. Płonność wzrostu średnia do szybkiej; gatunek tworzy czasem odrosty korzeniowe.

Wymagania uprawowe i stanowisko: czeremcha pospolita preferuje stanowiska słoneczne do półcienistych, najlepiej rośnie na glebach żyznych, próchnicznych i umiarkowanie wilgotnych, toleruje cięższe i okresowo podmokłe stanowiska (np. obrzeża wód, doliny rzeczne). Dobrze znosi chłód i krótkotrwałe zalewanie, jest stosunkowo mrozoodporna. W miastach akceptuje umiarkowane zasolenie i zanieczyszczenie powietrza.

Zastosowanie: cenniejsza w nasadzeniach naturalistycznych, przy ciekach wodnych, w szpalerach i żywopłotach mieszanych (ze względu na odrosty może wymagać kontroli), jako soliter w parkach oraz dla obsady leśnej. Kwiaty są ważne dla owadów zapylających, owoce dla ptaków. Drewno ma ograniczone znaczenie gospodarcze.

Pielęgnacja i rozmnażanie: sadzić wiosną lub wczesną jesienią; podlewanie w okresie ukorzeniania. Przycinanie najlepiej po kwitnieniu (V–VI), gdyż pąki kwiatowe powstają na drewnie zeszłorocznym. Rozmnażanie z nasion (może wymagać stratyfikacji) oraz przez sadzonki i szczepienie; gatunek może wypuszczać odrosty korzeniowe.

Choroby i szkodniki: podatna na raka bakteryjnego, choroby grzybowe (np. czarna guzowatość - black knot), mszyce, oraz choroby liści (plamistości). Zawiera substancje cyjanogenne (glikozydy cyjanogenne, np. amigdalina) w pestkach i innych częściach — przy spożyciu w całości mogą być toksyczne dla ludzi i zwierząt.

Uwagi: Czeremcha pospolita jest gatunkiem rodzimym w Polsce, cenionym za wczesne i efektowne kwitnienie oraz wartość dla fauny. Odmiany kultywarowe są mniej liczne niż u innych wiśni/prunusów; w praktyce w nasadzeniach często używa się form naturalnych. Ze względu na odrosty korzeniowe i podatność na niektóre choroby, w niektórych zastosowaniach preferowane są inne gatunki Prunus.